قهوه
تحریریه تولینک

قهوه، محبوب‌ترین نوشیدنی جهان است که به شیوه‌های مختلف در سراسر دنیا تهیه و نوشیده می‌شود. ماده اولیه تمام قهوه‌های عالم، دانه قهوه است که میوه درخت کافا محسوب می‌شود و پس از گذراندن مراحل فرآوری، تبدیل به دانه قهوه می‌شود. درخت کافا، بومی مناطق مرتفع آفریقا و آسیای جنوبی بود که بعد از محبوبیت این نوشیدنی در سراسر دنیا، امروزه در 70 کشور جهان کشت می‌شود. تولد نوشیدنی قهوه به قرن 15 میلادی و کشورهای یمن و اتیوپی برمی گردد. این کشورها، قهوه را در مراسم مذهبی خود سرو می کردند اما امروزه قهوه یکی از مهم‌ترین اقلام در تجارت جهانی است چون از یک نوشیدنی خاص برای مراسم ویژه  تبدیل به عادت روزانه بخش چشمگیری از مردم جهان شده است.

میوه درخت کافا، بعد از چیده شدن، خیسانده، پوست کنده و خشک می شود. بعد از طی کردن این مراحل قهوه سبز به دست می‌آید که  برای تبدیل شدن به دانه قهوه‌ مرسوم، باید راهی کارخانه‌ها شود. این روزها قهوه سبز یک محصول مصرفی است که در اختیار عموم قرار می‌گیرد.

انواع قهوه

قهوه سبز از کشتزارها، راهی کارخانه‌ها می‌شود تا هر کدام از کارخانه‌های تولید کننده قهوه، به تناسب محصولشان، دانه قهوه سبز را به درجات مختلفی برشته کنند (ROASTING) ودر قالب دانه یا پودر روانه بازار ‌کنند. نوشیدنی قهوه تنوع نامحدودی دارد چون باریستاهای (متصدی تهیه قهوه در کافه‌ها) تمام دنیا می‌توانند با خلاقیت‌شان محصول تازه‌ای به قهوه‌ های قبلی اضافه کنند. قهوه موکا، قهوه لاته، کاپوچینو و... نتیجه همین خلاقیت هستند اما قهوه‌ها از نظر شیوه طبخ به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

* قهوه ترک: در این روش قهوه و آب را با هم ترکیب می‌کنند و روی حرارت می‌گذارند. نحوه حرارت دادن و مدت زمان آن به مهارت قهوه ساز بستگی دارد. قهوه عربی هم به همین روش تهیه می‌شود و تفاوت آن در نوع قهوه و قهوه جوش مورد استفاده است. برای این روش  دانه قهوه را کاملا پودر می‌کنند.

* قهوه فرانسه و اسپرسو: این سبک قهوه‌ها با روش عبور آب داغ از قهوه آسیاب شده درست می‌شوند و درنتیجه بعد از تهیه قهوه، تفاله‌ای در فیلتر باقی می‌ماند. تفاوت قهوه فرانسه و اسپرسو در میزان برشتگی ( رست شدن) دانه قهوه و میزان آب اضافه شده به پودر قهوه است. اسپرسو که در واقع یک شات قهوه غلیظ است، مادر تمام قهوه‌ها محسوب می‌شود و انواع قهوه با اضافه کردن، شیر، شکر، شکلات و سایر طعم دهنده‌ها به یک یا دو شات اسپرسو ساخته می‌شوند.

قهوه بدون کافئین و قهوه فوری هم از انواع قهوه است. برای تهیه قهوه بدون کافئین، کافئین موجود در دانه قهوه را طی مراحل صنعتی، پیش از برشته کردن از آن خارج می‌کنند. قهوه فوری هم از از تبخیر آب قهوه آماده به دست می‌آید و طبیعتا عطر و بوی قهوه دمی را ندارد.

خواص قهوه

بارزترین ارزش غذایی موجود در قهوه، کافئین آن است. در 100 گرم قهوه، 212 میلی گرم کافئین وجود دارد که به بهبود فعالیت فیزیکی و ذهنی بدن شما کمک کند. قهوه باعث بالابردن متابولیسم و افزایش سوخت و ساز بدن می‌شود. اگر قبل از ورزش، یک فنجان قهوه بخورید، میزان چربی سوزی شما حدود 11 درصد افزایش پیدا می‌کند.

قهوه، هم چنین محرک سیستم عصبی بدن است یعنی یک تا 6 فنجان قهوه در طول روز، سطح هوشیاری شما را بالا می‌برد و در پیشگیری از مشکلات ذهنی مثل آلزایمر کمک می‌کند.

قهوه دارای آنتی اکسیدان است که به بدن قدرت مقابله با رادیکال‌های آزاد را می‌دهند و در واقع ایمنی بدن را بالا می‌برد.

فواید قهوه

قهوه در مقابله با بیماری‌هایی چون سرطان کبد، پارکینسون و... نقش موثری دارد.

قهوه و دیابت: تحقیقات دانشگاه  UCLA نشان می‌دهد قهوه می‌تواند در مقابل دیابت نوع دوم از بدن محافظت کند. دکتر سیمین لیو، از دست اندرکاران این تحقیق می‌گوید:« رابطه مستقیمی بین نوشیدن قهوه و کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع دوم وجود دارد».

تحقیقات دیگری در دانشگاه هاروارد این ادعا را تایید می‌کند. محققان این دانشگاه حدود 7 هزار فرد مبتلا به دیابت نوع دوم را به مدت 4 سال زیر نظر گرفتند. در این میان کسانی که روزانه حداقل یک فنجان قهوه می نوشیدند، رشد این بیماری در آنها 11 درصد کمتر از دیگران بوده است.

قهوه و پارکینسون: بررسی محققان در آمریکا رابطه میان میزان مصرف قهوه و کاهش خطر ابتلا به پارکینسون را تایید می‌کند. هم چنین براساس تحقیقات مرکز سلامت دانشگاه مک گیل، کافئین موجود در قهوه می‌تواند در کنترل حرکات، به بیماران پارکینسونی کمک کند.

قهوه و سرطان کبد: تحقیقات پژوهشگران ایتالیایی نشان می‌دهد، مصرف کم و محدود قهوه خطر ابتلا به سرطان کبد را تا 40 درصد افزایش می‌دهد. براساس همین تحقیق کسانی که روزانه 3 فنجان قهوه می‌نوشند، 50 درصد کمتر در معرض ابتلا به سرطان کبد و دیگر بیماری‌های کبدی قرار دارند.

قهوه و بیماری‌های قلبی: محققان دانشگاه هاروارد به این نتیجه رسیدند که خوردن 2 فنجان قهوه در روز از بدن در مقابل بیماری‌های قلبی محافظت می‌کند و کسانی که روزانه 4 فنجان قهوه می‌نوشند، 11 درصد کمتر خطر ایست قلبی دارند.

مضرات قهوه

قهوه ماده مفید و بی ضرری است؛ مگر این که فرد مبتلا به بیماری خاصی باشد یا درمیزان مصرف قهوه زیاده روی کند مثلا اگر کسی 80 تا 100 فنجان قهوه ( 23 لیتر) را در مدت کوتاهی بنوشد، 10 تا 13 گرم کافئین وارد بدن او می‌شود که  می‌تواند منجر به مرگش شود. خوردن 4 تا 6 فنجان قهوه که حدود 5 میلی گرم کافئین دارد، در طول یک روز توصیه می‌شود و مصرف بیش از آن عوارضی مانند بی‌خوابی، تپش قلب و... را همراه دارد.

به زنان باردار توصیه می‌شود روزانه یک فنجان قهوه بیشتر ننوشند و هم چنین خوردن آن برای کودکان زیر 7 سال و مبتلایان به کلسترول بالا ممنوع است.

دانستنی‌های جالب از قهوه

* گران‌ترین قهوه، نوعی قهوه است که از دانه‌های قهوه موجود در مدفوع حیوانی از خانواده راسویان تهیه می‌شود. این حیوان پس از خوردن دانه‌های قهوه، هسته آن را دفع می‌کند که از آن برای تهیه این نوع قهوه استفاده می‌شود. نام این قهوه کوپی لواک است.

* لوناردو دی کاپریو از دوستداران سرسخت قهوه است که البته از نوعی قهوه سبز، محصول کشتزارهای برزیل، استفاده می‌کند.

* بریتنی اسپیرز شیفته قهوه‌های استارباکس است. او اغلب در حالی که یک لیوان استارباکس در دست دارد، شکار دوربین‌های عکاسان شده است. او آیس کافی را به سایر قهوه‌ها ترجیح می‌دهد.

* جورج کلونی در سال‌های اخیر ستاره تبلیغاتی شرکت نستله برای معرفی دستگاه جدید قهوه سازش (نسپرسو) بوده است. برای دستگاه نسپرسو به جای پودر قهوه از کپسول‌های مخصوصی استفاده می‌شود که قهوه در آنها هواگیری و فشرده شده است. مدیران نستله معتقدند این روش باعث می‌شود عطر و طعم اصیل قهوه بیشتر حفظ شود.

قهوه در فرهنگ ما

ورود قهوه به ایران به دوران صفویه برمی‌گردد یعنی زمانی که ایران وارد عرصه تجارت جهانی شد. با رواج قهوه در ایران، قهوه خانه‌ها شکل گرفتند که پاتوق هنرمندان و نویسندگان بودند. شیوه مرسوم طبخ قهوه در ایران، به دلیل حضور ارامنه، قهوه ترک است که اغلب در کنار یک لیوان آب سرد سرو می‌شود تا دهان را خنک و طعم قهوه را حفظ کند. در ناحیه جنوبی ایران و حاشیه خلیج فارس، قهوه را با ادویه هایی چون هل و دارچین ترکیب می‌کنند.

سایر مصارف قهوه

استفاده از دانه یا پودر قهوه به ساخت نوشیدنی محدود نمی‌شود. این دانه گیاهی در صنایع دیگری مثل عطرسازی هم کاربرد دارد. در ساخت عطرهای مشهوری مثل

 Givenchy Play ،

 Trussardi Inside for women

Black Opium Yves Saint Laurent

Valentino Uomo Valentino

Polo Red Ralph Lauren

DKNY Be Delicious

از عصاره قهوه استفاده شده است. در صنعت آرایشی هم از رایحه قوی و ماندگار قهوه برای بو دادن به محصولات استفاده می‌شود. کاربرد دیگر قهوه در دنیای آشپزی و شیرینی پزی است. در طبخ انواع شیرینی و دسر از پودر قهوه به عنوان طعم دهنده‌ای محبوب و پرطرفدار استفاده می‌شود. رایحه قهوه چنان قدرتمند است که می‌تواند اثر برجای مانده از سایر رایحه‌ها را پاک کند؛ به همین دلیل در فروشگاه‌های عطر از دانه قهوه برای پاک کردن حافظه بویایی مشتریان استفاده می‌شود.

 

مقاله های مرتبط

متن دیدگاه

دیدگاه ها