خرما
تحریریه تولینک

خرما، میوه شیرین درختی از خانواده نخل‌هاست. درختان بلند نخل گاهی بیش از 2 متر ارتفاع دارند. شاخه‌ها و برگ‌هایی به طول 4 تا 6 متر از انتهای بدنه درختان نخل می‌روید که هر ساقه می‌تواند نگه دارنده یک خوشه خرما باشد. سرزمین مادری و محل اولیه کشت خرما به دلیل قدمت تاریخی این میوه مشخص نیست اما شواهد تاریخی نشان می‌دهد، درخت نخل  برای اولین بار در سرزمین‌های عراق روییده است؛ حضور خرما و درختان نخل در اسناد تاریخی ایران به دوران باستان و پیش از هخامنشی برمی‌گردد. در قرآن از خرما به عنوان میوه بهشتی نام برده شده است.

خواص

خرما به عنوان میوه‌ای مقوی و انرژی بخش شناخته می‌شود. هر 100 گرم خرما حدود 250 کالری انرژی دارد؛ به همین دلیل به ورزشکاران توصیه می‌شود در میان وعده‌های خود از خرما استفاده کنند. در کنار انرژی بخشی، خرما حاوی آهن، پتاسیم، منگنز است که می‌توانند از سرطان جلوگیری کند. محققان می‌گویند دلیل میزان پایین ابتلا به بیماری‌هایی مانند سرطان، مرض قند و تصلب شرایین در عربستان مصرف بالای خرما در این خطه است. خرما هم‌چنین ملین است و در طب سنتی چینی ترکیب 2 یا 3 عدد خرمای تازه با آب جوش برای خنثی کردن اسید اضافه معده توصیه می‌شود. خرما منبع غنی آهن است. در هر 100 گرم خرما، 2/1 میلی گرم آهن وجود دارد؛ به همین دلیل خوردن خرما به زنان باردار و خانم‌ها بعد از زایمان توصیه می‌شود. فیبر بالای خرما می‌تواند در رفع یبوست موثر باشد. کم خونی و خستگی مزمن هم با کمک خرما بهبود پیدا می‌کنند. خوردن روزانه 10 عدد خرما نیاز بدن به ویتامین ب برطرف می‌کند. جوشانده هسته خرما هم برای دفع سنگ کلیه و بیماری‌های مثانه مفید است. به توصیه پزشکان بهتر است خرما جایگزین شیرین کننده‌های مصنوعی مثل قند و شکر شود.

انواع خرما

خرما در رنگ‌‌های مختلفی از قرمز تا قهوه‌ای کم رنگ و سوخته وجود دارد. خرماها هم‌چنین در شکل ظاهری متفاوت هستند مثل خرمای پیارم که پوست نازک قهوه‌ای دارد و گوشت و پوست آن به هم ‌چسبیده‌اند یا خرمای مضافتی که پوست قهوهای سوخته کلفت‌تری دارد و به راحتی از گوشت خرما جدا می‌شود. محل کشت خرما تعیین کننده نوع آن است اما خرماها براساس شکل عرضه در بازار به 3 دسته تقسیم می‌شوند:

خرما نرم و تازه ( رطب)

خرما نیمه خشک که باید در محل خنک نگهداری شود.

خرمای خشک که ماندگاری بالایی دارد

البته خرمای نارس یا خارک را هم می‌توان به دسته بندی انواع خرما اضافه کرد.

تولیدکننده‌های خرما

درخت نخل و میوه خرما در نواحی گرم و شرجی می‌روید. مصر، ایران، عربستان، امارات و پاکستان، به ترتیب بیشترین میزان تولید خرما را دارند. ایران سالانه یک میلیون تن خرما تولید می‌کند که به مصرف داخلی و صادرات می‌رسد. بیشترین میزان نخلستان در کشورهای آسیایی و آفریقایی وجود دارد. در میان کشورهای اروپایی، اسپانیا دارای نخلستان است و در ایالت‌های آریزونا و کالیفرنیا امریکا هم وجود دارد.

مصارف خرما

برای ساکنان نواحی گرم و شرجی، درخت نخل گیاه پربرکتی بوده و هست که علاوه بر میوه خرما، از دیگر بخش‌های این درخت استفاده می‌کردند. در این نواحی با شاخ و برگ نخل، حصیربافی می‌کردند و با ارد کردن هسته خرما از آن نان می‌پختند. از سوی دیگر در گذشته خرما یک شیرین کننده طبیعی بوده که برای تهیه انواع شیرینی مورد استفاده قرار می‌گرفته است. بسیاری از شیرینی‌های سنتی ایران مثل کلمپه کرمانی، رنگینک جنوبی، نان خرمایی کرمانشاهی با استفاده از خرما تهیه می‌شده است.  

 

مقاله های مرتبط

متن دیدگاه

دیدگاه ها