بیدمشک
تحریریه تولینک

بیدمشک درخت یا درختچه‌ای زینتی با گل‌های زردکمرنگ و به شکل دم‌گربه‌ای  است که ارتفاع آن  به ۹ متر می‌رسد. اسانسی از گل‌های این گیاه گرفته می‌شود به نام  عرق بیدمشک که برای معطر کردن شربت استفاده می‌شود. درختان بیدمشک در شمال غرب ایران شکوفه می‌کنند و نخستین درختانی هستند که نوید بهار را می‌دهند. بیدمشک به دلیل داشتن خواص پزشکی متعدد و عطر و طعم، از زمان‌های دور مورد استفاده قرار گرفته است. بسیاری از افراد معتقدند که عرق بیدمشک در تسکین اعصاب و درمان کم خونی  موثر است. ابن سینا در کتاب قانون راجع به بیدمشک چنین گفته است : « بیدمشک یا بهرامج از نباتات خوشبو است، مالیدن آب و افشره اش ورم  را فرو نشاند، شکوفه بیدمشک و بو کردن برگ آن بادهای متراکم سر را علاج کند. شکم را نیز روان کند».

خواص و فواید

بیدمشک و تقویت قلب: نصف استکان عرق بیدمشک را با یک لیوان آب‌ سرد مخلوط کرده، با کمی شکر یا عسل شیرین  و هر چندگاه میل کنید؛ همچنین می توانید از مخلوط عرق بیدمشک و گلاب استفاده کنید.

بیدمشک و دفع انگل: جوشانده برگ یا پوست درخت بیدمشک سبب دفع انگل‌ها و کرم‌های معده و روده می‌شود.

بیدمشک و آرامش اعصاب: بیدمشک تقویت کننده دستگاه عصبی بوده و جوشانده برگ آن با عسل اعصاب را آرام ‌می‌کند.

بیدمشک و نقاهت بیماری: پنجاه گرم برگ درخت بیدمشک را در يك ليتر آب به مدت دو دقيقه بجوشانيد، بعد ده دقيقه دم كنيد و آب آن را صاف و شيرين سازيد و روزى سه فنجان به نوبت بنوشيد. بى‏ اشتهايى پس از بيمارى و نقاهت را برطرف مى‏سازد.

 

بیدمشک در فرهنگ‌ها

از شربت بیدمشک به عنوان نوشیدنی معطر و خوش طعم در مراسم و دید و بازدیدها استفاده ‌می‌شود. تهیه عرق بیدمشک در آغازین روزهای بهار یکی از آداب و رسوم خانواده‌های آذربایجانی به ویژه خانواده‌های ارومیه ای است که به شکل سنتی با آئین‌های خاص انجام می‌پذیرد.

نکات قابل توجه

  •  عرق بیدمشک برای تاثیرگذاری باید دارای بوی قوی و کاملاً شفاف باشد که نشان از غلظت عرق است. در غیر این صورت اثرات چندانی نخواهد داشت و نشان از کهنگی  یا آلودگی آن دارد.
  •  عرق بیدمشک بهتر است در ظروف شیشه‌ای، رنگی، دور از نورآفتاب و گرما نگهداری شود تا رایحه (اسانس) آن کاهش نیافته و تخریب نشود.
  • درب ظرف محتوی عرق باید کاملاً بسته و غیر قابل نفوذ باشد؛ در غیر اینصورت اسانس آن کم کم تبخیر ‌می‌شود.

قدمت تاریخی

این درختچه بومی ایران است و در جنگل‌های جلگه‌ای شمال از دره چهل چای مینودشت در شرق گرگان تا منجیل و آستارا تا اردبیل و ارسباران و همچنین در مناطق استپی و نیمه خشک اصفهان، کرمان، شیراز و مناطق جنوبی البرز، توچال و هزاربند انتشار دارد. بنابراین اینکه بیدمشک را مصری می دانند صحیح نیست.

آشوری‌ها، سومری‌ها و مصری‌ها از زمان باستان پوست و برگ بید را به عنوان ضد تب و درد استفاده می کردند. بقراط پزشک یونانی  که پنج قرن قبل از میلاد می‌زیست و به پدر علم پزشکی معروف است، از پوست بید به عنوان دارو استفاده می کرد. بومیان آمریکا نیز برای درمان بعضی از درد‌ها از بید استفاده می کردند.

 

مقاله های مرتبط

متن دیدگاه

دیدگاه ها