باقالا
تحریریه تولینک

باقلا که در گویش محلی به آن باقالی گفته ‌می‌شود، گیاهی است علفی، دارای ساقه شیردار و ارتفاع ۸۰ سانتی مترکه از خانواده حبوبات بوده وبومی جنوب غرب آسیا و شمال آفریقا با شمار می‌آید. این دانه محصول فصل خنك به‌خصوص بهار است که به دلیل داشتن فیبر باعث تنظیم سطح قند خون می‌شود و  همچنین دارای ماده‌ای بنام فیتین بوده که تاثیر تقویت کنندگی بدن را دارد.

خواص و فواید

باقالی سرشار از آهن، فسفر، مس، منگنز، فیبر، پروتئین، منیزیم، ویتامین A، K، B  و اسیدفولیك بوده که برای رفع كم‌ خونی بسیار مفید است.

 باقالی و پوکی استخوان: كلسیم و پتاسیم موجود در باقالا از بروز پوكی استخوان جلوگیری كرده و به كنترل فشارخون بالا كمك می‌كند؛ همچنین غذای خوبی برای دوران نقاهت است.

باقالی و سنگ کلیه: 30 تا 60 گرم گل باقالی را در یك لیتر آب ریخته و اجازه دهید به مدت 20 دقیقه دم بكشد؛ سپس آن را از صافی عبور داده ومقدار یك فنجان بنوشید. این نوشیدنی ضدتشنج و ادرارآور است و به دفع سنگ كلیه كمك می‌كند.

باقالی و پارکینسون: باقلا دارای مقدار زیادی ال دوپا (L DOPA) است؛ ماده ای که سال‌هاست در درمان پارکینسون مورد استفاده قرار می گیرد.

باقالی و زیبایی: ویتامین A موجود در باقالی برای سلامت پوست، تقویت بینایی و رشد استخوان ضروری است. برای از بین بردن لكه‌های پوستی، باقالی را پخته و له كنید؛ سپس آن را مانند ماسك روی صورت خود بمالید و اجازه دهید برای 10 دقیقه روی پوست بماند. باقالی پخته را با شنبلیله و عسل مخلوط كنید و روی جوش‌هایتان قرار دهید. این كار باعث نرم شدن و رسیدن جوش و بیرون آمدن چرك از آن می‌شود. این ضماد همچنین برای كاهش ورم زیر چشم مفید است. برای افزایش شادابی پوست نیز یك قاشق غذاخوری پودر باقالی را با گلاب مخلوط كرده و برای 10 دقیقه روی صورت‌تان قرار دهید؛ همچنین برای جلوگیری از سفیدشدن مو، گل باقالی را له كنید و به موهای‌تان بمالید.

باقلا برای رفع ورم سر انگشت‌های دست که به اصطلاح گوشه کردن می‌گویند نیز بسیار مفید است. در این مورد باید یک مشت گل باقلا را در یک لیتر آب به مدت نیم ساعت جوشانده و انگشت مریض را در جوشیده آن که گرم و داغ است فرو برد و مدتی نگه داشت.

انواع باقالی

امروزه در ایران دو نوع باقالا كشت می‌شود:

 1- باقالی معمولی كه به صورت خام یا پخته مصرف می‌شود. باقالی زرد نیز همان خشك شده باقالی سبز است كه از آن در تهیه دمپختك استفاده می‌شود.

 2- باقالی لوبیا خطه گیلان، معروف به «پاچِ باقالا»  كه ریزتر و لطیف‌تر است اما خام خورده نمی‌شود و بیشتر در خوراك محلی «باقالا قاتُق» به كار می‌رود.

موارد مصرف

باقالی پخته یکی از خوراکی‌های عمده مستمندان بوده و در شهرهای مصر بیش‌تر مردم باقلا و روغن و سرکه را با نان لقمه کرده به عنوان صبحانه می‌خورند. در ایران، باقالی جزء اصلی چند خوراک، از جمله باقالی پلو، خورشِ باقلا، باقلا قاتق و کوفته باقلا به شمار می‌رود.

موارد منع مصرف

  •         برای افرادی که با مصرف باقالا دچار حساسیت و كم‌خونی می‌شوند منع مصرف دارد.
  •        افراد مبتلا به بیماری «فاویسم» باید از خوردن و حتی بو كردن باقالی خودداری كنند.

نکات

  •  مصرف باقالی همراه با ماست دل‌پیچه می‌آورد.
  •  زیاده‌روی در مصرف باقالا تازه باعث ایجاد تاول در دهان، نفخ یا سنگینی معده می‌شود(نفخ باقالای كهنه و بدون پوست كمتر از باقالای تازه و با پوست است). مبتلایان به كلسترول خون بالا، گرفتگی عروق، فشار خون بالا، اسیداوریك بالا، افسردگی، دل‌درد، سنگ اورات، خارش پوستی و صرع نیز نباید در خوردن باقالا زیاده‌روی كنند.
  •  از مصرف باقالا هنگام شب‌ خودداری كنید؛ زیرا باعث بی‌خوابی می‌شود.
  •  در بسیاری از افراد باقالی جواب آزمایش هپاتیت ب را مثبت می‌کند و باعث اشتباه شدن آزمایش خون می‌شود.
  • خانم‌های باردار زیر نظر پزشک از باقالی استفاده کنند.

تاریخچه

باقالی سابقه چندین هزار ساله دارد و از دیربازمورد استفاده یونانیان، رومیان باستان و همچنین مصریان و فراعنه بوده است؛ به طوری که نمونه‌هایی از باقالی در قبرهای مصریان باستان پیدا شده. باقالا در ۲۸۰۰ سال قبل از میلاد مسیح به چین رسیده‌ و در ایران بیشترین مصرف آن در میان ساکنان شهرستان بهبهان واقع در جنوب شرقی استان خوزستان ثبت  شده است.

 

مقاله های مرتبط

متن دیدگاه

دیدگاه ها